İkinci El Araç Satışında 6 Ay 6 Bin Kilometre Kuralı ve İlan Fiyatı Sınırının Detayları

İkinci el araç piyasasında sıfır araçların hemen el değiştirmesini ve spekülatif fiyat artışlarını önlemek amacıyla getirilen 6 ay 6 bin km kuralı yürürlüktedir ve son düzenlemeyle birlikte 1 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılmıştır. İlk tescil tarihinden itibaren 6 ay geçmedikçe ve araç 6 bin kilometreyi fiilen doldurmadıkça, kapsama giren taşıtların satışı Noterlik Bilgi Sistemi üzerinden doğrudan engellenmektedir. Araç sahipleri ve ticari işletmeler için bu iki şartın aynı anda sağlanması zorunludur.

6 Ay 6 Bin Km Kuralı Hangi Amaçla Getirildi

Sıfır kilometre araçların bayilerden alınıp hiçbir km yapılmadan piyasa liste fiyatının çok üzerinde rakamlarla yeniden satılması, piyasa dengesini ciddi biçimde bozmuştu. Ticaret Bakanlığı, ikinci el motorlu kara taşıtlarının ticareti hakkındaki yönetmelik çerçevesinde bu mekanizmayı hayata geçirerek sıfır araç stokçuluğunu ve kayıt dışı al-sat faaliyetlerini hedef aldı.

Söz konusu sınırlama aracın piyasaya çıkışından itibaren belirli bir süre gerçek kullanıcıda kalmasını amaçlar. Tescil belgesindeki ilk tescil tarihinin üzerinden tam 6 takvim ayı geçmesi birinci temel şarttır. İkinci şart ise taşıtın göstergesinde en az 6 bin kilometrelik kullanımın belgelenmesidir; bu iki koşuldan biri eksik kaldığı takdirde noter satışı gerçekleştirilemez.

Uygulama temel olarak yetki belgesi sahibi oto galerilerini, filo kiralama şirketlerini ve otomobil ticareti yapan işletmeleri bağlar. Bununla birlikte, bir takvim yılı içinde üçten fazla araç satışı yapan veya ticari kazanç sağlama gayesiyle hareket eden bireysel satıcılar da sistem tarafından tespit edilerek doğrudan aynı yaptırımlarla karşılaşmaktadır.

İkinci El İlanlarında Sıfır Liste Fiyatı Kısıtlaması

Piyasadaki aşırı fiyatlamanın önüne geçebilmek adına devreye alınan ikinci kritik tedbir, ikinci el ilan fiyat kısıtlaması uygulamasıdır. Bu kurala göre satıcılar, ikinci el araçlar için çevrim içi ilan sitelerinde üretici veya distribütör tarafından belirlenen tavsiye edilen güncel sıfır satış fiyatının üzerinde bir bedel talep edemez.

İlan platformları ilan giriş aşamasında teknik filtrelemeler uygulamakla yükümlüdür. Bir modelin sıfır liste fiyatı yetkili bayi kanadında ne olarak ilan edilmişse, ikinci el ilanı bu rakamı aşamaz. Aksesuar, ek donanım ya da hemen teslim gibi gerekçeler öne sürülerek fiyatın suni şekilde artırılması da mevzuata aykırı sayılmaktadır.

Kural hem kurumsal araç satıcılarını hem de bireysel ilan sahiplerini kapsar. Fiyat manipülasyonu amacıyla ilan açıklamasında farklı, başlıkta farklı rakam yazan veya alıcıyla gayriresmi pazarlık yaparak elden ek ücret talep eden işletmeler tespit edildiğinde idari denetime tabi tutulur.

Satış ve İlan Kurallarının Karşılaştırmalı Tablosu

Piyasadaki aktörlerin hak ve sorumluluklarını gösteren temel parametreler aşağıda listelenmiştir:

Uzatma Kararları ve 1 Ocak 2027 Tarihinin Önemi

6 ay 6 bin km kuralı kalktı mı sorusu her uzatma dönemi öncesinde yoğun şekilde gündeme gelmektedir. İlk etapta geçici bir önlem olarak yürürlüğe konan düzenleme, piyasa koşullarındaki risklerin devam etmesi sebebiyle kademeli uzatmalara konu olmuştur.

Uygulamanın geçerlilik süresi ilk olarak 1 Temmuz 2025 tarihine kadar uzatılmıştı. Piyasa istikrarının kalıcı hale gelmesi ve haksız fiyat oluşumunun engellenmesi gerekçesiyle Ticaret Bakanlığı yetkisini kullanarak bu tarihi ileriye taşıdı. Son resmi duyuruyla birlikte uygulama takvimi 1 Ocak 2027 tarihine kadar kesintisiz sürdürülecektir.

Bu durum, otomobil alım satımıyla uğraşan işletmelerin ve bireylerin uzun vadeli planlamalarını mevcut kurallara göre yapmalarını gerektirir. Tedbirin süreli nitelik taşıması nedeniyle araç devir işlemleri planlanırken yürürlükteki güncel bitiş tarihinin resmi kaynaklar aracılığıyla düzenli teyit edilmesi önemlidir.

Uygulamanın Etki Ettiği Satıcı Grupları

Yetki belgesine sahip kurumsal galeriler bu denetimin ana muhatabıdır. Galeriler satın aldıkları yeni model taşıtları parklarında bekleterek ya da kilometre sınırını aşmadan elden çıkaramazlar.

Bireysel satıcılar yılda üç adede kadar şahsi araçlarını satma hakkına sahip olsa bile, sürekli biçimde sıfır tescilli araç alıp satan kişiler ticari faaliyet kapsamında değerlendirilir. Noterlerdeki entegrasyon sayesinde kişinin geçmiş satış trafiği incelenmekte ve sınırları aşan devirler doğrudan engellenmektedir.

İdari Para Cezaları ve Sürecin Denetimi

Mevzuat hükümlerine aykırı hareket edenlere karşı idari para cezaları tavizsiz uygulanmaktadır. Noter tescil sistemleri, ilan sitelerindeki veri akışı ve saha denetimleri ortak bir havuzda birleştirilerek ihlaller anlık olarak tespit edilir.

Düzenlemenin uygulanmaya başladığı günden bugüne kadar kuralları çiğneyen kişi ve işletmelere kesilen toplam idari para cezası tutarı 170 milyon TL sınırını aşmıştır. Bu cezalar hem gerçeğe aykırı kilometre beyan edenler hem de liste fiyatını aşan ilan yayımlayan platform kullanıcıları adına düzenlenmektedir.

e-Devlet Üzerinden Araç Bilgilerini Doğrulama

İkinci el bir aracı satmayı veya satın almayı planlayan vatandaşlar, kısıtlama şartlarına takılıp takılmayacaklarını önceden tespit edebilirler. Bu işlem için e-Devlet kapısında yer alan resmi araç sorgulama hizmetleri kullanılır.

1. e-Devlet sistemine giriş yapılarak Türkiye Noterler Birliği veya Emniyet Genel Müdürlüğü araç tescil sorgulama ekranına ulaşılır.
2. Araç detay sayfasında yer alan ilk tescil tarihi kontrol edilerek üzerinden tam 6 takvim ayı geçip geçmediği hesaplanır.
3. Aracın son muayene kayıtları ve servis geçmişi üzerinden mevcut kilometresinin 6 bin sınırının üzerinde olduğu doğrulanır.

Satış günü noter masasında herhangi bir teknik engelle veya cezai işlemle karşılaşmamak adına bu kontrollerin tescil öncesinde eksiksiz tamamlanması şarttır.